Haki yako ya kujiunga na chama cha wafanyakazi, ada za chama na kutambuliwa kwa chama
Sheria ya Mahusiano Kazini, 2007 · vyanzo vilisomwa 4 Okt 2026
Kila mfanyakazi ana haki ya kuunda, kujiunga au kujiondoa kwenye chama cha wafanyakazi na kushiriki katika shughuli zake halali. Hakuna anayeruhusiwa kukufuta kazi au kukuadhibu kwa sababu ya uanachama au shughuli halali za chama.
- Mwisho
- Ili kusitisha ada za chama, jiondoe kwenye chama kwa maandishi kwa mwajiri wako. Makato husimama kuanzia mwezi unaofuata baada ya kutoa notisi.
- Wapi
- Ofisi ya Leba ya kaunti; mizozo ya vyama huenda kwa Waziri wa Leba, kisha Mahakama ya Ajira na Mahusiano ya Kazi
Hatua
- Ukiadhibiwa au kufutwa kazi kwa sababu ya uanachama, ripoti kwa Afisa wa Leba wa eneo lako, ambaye ataisajili kwenye Fomu LD 64.
- Mzozo kati ya chama na mwajiri (kwa mfano, kukataa kutambua chama) huripotiwa kwa Waziri wa Leba, na nakala kwa upande mwingine. Kisha mpatanishi huteuliwa.
- Upatanishi usipomaliza mzozo, suala linaweza kupelekwa Mahakama ya Ajira na Mahusiano ya Kazi.
Kumbuka
- Mwajiri anaweza kukata ada za chama tu kwa amri ya Waziri, na tu pale ambapo wafanyakazi zaidi ya watano ni wanachama.
- Hata kama si mwanachama, ada ya wakala inaweza kukatwa kwenye mshahara wako ikiwa uko chini ya mkataba wa pamoja uliosajiliwa na Waziri ametoa amri.
Inawahusu nani
- Kila mfanyakazi: Katiba inalinda haki ya kuunda, kujiunga au kushiriki katika chama cha wafanyakazi.
- Kila mwajiriwa anaweza kusaidia kuunda chama, kujiunga nacho, au kujiondoa.
- Wanaotafuta kazi pia: hakuna anayeruhusiwa kukukataa au kukudhulumu kwa sababu ya uanachama wa chama, uliopita, wa sasa au unaotarajiwa.
- Wafanyakazi wanaokabiliwa na kufutwa kazi au adhabu: uanachama wa chama si sababu ya haki.
- Waajiri, pamoja na serikali, lazima watambue chama kwa majadiliano ya pamoja kikiwakilisha wengi (zaidi ya nusu) wa wafanyakazi wanaoweza kujiunga.
- Waajiriwa wanaoshiriki shughuli za chama: kushiriki shughuli za chama nje ya saa za kazi (au ndani ya saa za kazi kwa idhini ya mwajiri) si sababu halali ya kukufukuza au kukuadhibu.
- Maafisa wa chama na wawakilishi wa wafanyakazi: kuwania au kushikilia wadhifa katika chama si sababu halali ya kukufukuza au kukuadhibu.
- Waajiriwa wanaokataa kujiunga na chama au wanaojiondoa: hiyo pia si sababu halali ya kukufukuza au kukuadhibu.
Vyanzo rasmi (4)
- Labour Relations Act (Cap. 233, No. 14 of 2007) new.kenyalaw.org · ilisomwa 2 Okt 2026
- Constitution of Kenya, 2010 new.kenyalaw.org · ilisomwa 2 Okt 2026
- Handling of Labour Disputes labour.go.ke · ilisomwa 2 Okt 2026
- Employment Act (Cap. 226), consolidated new.kenyalaw.org · ilisomwa 4 Okt 2026