Je, polisi wa kiume anaweza kumpekua mwanamke?
Sheria ya Utaratibu wa Makosa ya Jinai na Katiba ya Kenya · vyanzo vilisomwa 4 Okt 2026
Hapana. Kila mara mwanamke anapohitaji kupekuliwa, sheria inasema mwanamke mwingine ndiye afanye upekuzi huo, kwa kuzingatia kikamilifu adabu na staha. Hii inahusu pia mwanamke anapopekuliwa wakati hati ya upekuzi (waranti) inatekelezwa. Kwa yeyote aliye kizuizini, sheria inasema upekuzi wowote wa mwili lazima ufanywe na mtu wa jinsia moja naye, na upekuzi wa ndani ufanywe faraghani.
- Wapi
- IPOA kwa malalamiko kuhusu mwenendo wa polisi; Mahakama Kuu kutetea haki zako
Hatua
- Omba afisa wa kike afanye upekuzi. Sheria inataka upekuzi ufanywe na mwanamke mwingine kwa kuzingatia kikamilifu adabu.
- Afisa akivunja sheria hizi, unaweza kulalamika kwa Mamlaka Huru ya Kusimamia Polisi (IPOA), ambayo huchunguza malalamiko dhidi ya maafisa wa polisi. Unaweza kulalamika kwa mdomo au kwa maandishi.
- Unaweza kwenda mahakamani ukidai haki zako za utu au faragha zimekiukwa.
Kumbuka
- Polisi wanaweza kumpekua mtu waliyemkamata na kuhifadhi vitu vyake, isipokuwa nguo za lazima. Kanuni ya mwanamke kupekuliwa na mwanamke bado inatumika.
- Katiba inalinda haki yako ya kutopekuliwa mwili, lakini polisi bado wanaweza kupekua katika hali ambazo sheria inaruhusu.
- Upekuzi wa ndani au wa sehemu za siri za mwili lazima ufanywe faraghani, na mtu wa jinsia moja nawe, kwa kuzingatia usalama na afya yako. Upekuzi wa mwili usio wa busara hauruhusiwi.
- Mtu mwenye jinsia mbili (intersex) ana haki ya kuchagua jinsia ya mtu atakayempekua.
Inawahusu nani
- Mwanamke yeyote ambaye polisi au mtu mwingine aliyeidhinishwa anahitaji kumpekua.
- Kila mtu ana utu wa asili na haki ya utu huo kuheshimiwa na kulindwa.
- Yeyote aliyenyimwa uhuru (aliyekamatwa, kuzuiliwa au aliye kizuizini): upekuzi wa mwili lazima ufanywe na mtu wa jinsia moja naye.
Vyanzo rasmi (4)
- Criminal Procedure Code (Cap. 75) new.kenyalaw.org · ilisomwa 4 Okt 2026
- Constitution of Kenya, 2010 new.kenyalaw.org · ilisomwa 2 Okt 2026
- Independent Policing Oversight Authority Act, No. 35 of 2011 nationalpolice.go.ke · ilisomwa 2 Okt 2026
- Persons Deprived of Liberty Act, No. 23 of 2014 new.kenyalaw.org · ilisomwa 4 Okt 2026