Kuachiliwa mapema gerezani kwa tabia njema (msamaha wa sehemu ya kifungo)
Sheria ya Magereza; Huduma ya Magereza ya Kenya · vyanzo vilisomwa 5 Okt 2026
Mfungwa anayetumikia kifungo cha zaidi ya mwezi mmoja anaweza kupata msamaha wa theluthi moja ya kifungo kwa kufanya kazi na tabia njema, kwa hivyo kifungo cha miaka 3 kinaweza kuisha baada ya miaka 2. Msamaha unaweza kupotea kwa kuvunja nidhamu ya gereza, na hakuna anayeachiliwa kabla ya kutumikia angalau mwezi mmoja kamili.
- Wapi
- Ndani ya gereza: afisa msimamizi. Malalamiko yanaweza pia kwenda kwa visiting justice au Kamishna wa Magereza.
Hatua
- Muulize afisa msimamizi wa gereza aeleze jinsi msamaha unavyofanya kazi. Gereza lazima lieleze hili mfungwa anapoingia na limjulishe mfungwa msamaha wowote ukiondolewa.
- Uliza tarehe ya mapema zaidi ya kuachiliwa. Gereza huweka rekodi ya msamaha kwa kila mfungwa inayoonyesha tarehe hiyo.
- Kama unaona msamaha ulihesabiwa vibaya au kuondolewa bila haki, mfungwa anaweza kulalamika kwa afisa msimamizi, jaji/hakimu mtembeleaji (visiting justice) au Kamishna wa Magereza.
- Kwa sifa ya kipekee, ugonjwa wa kudumu au sababu nyingine maalum, Kamishna wa Magereza anaweza kutoa msamaha zaidi.
Kumbuka
- Msamaha hauwezi kusababisha kuachiliwa kabla ya kutumikia mwezi mmoja kamili.
- Msamaha unaweza kupotezwa kwa makosa ya nidhamu ya gereza. Hakuna msamaha kwa muda wa kulazwa hospitalini kwa kosa lako mwenyewe, au ukiwa kwenye seli ya adhabu.
- Kuachiliwa ni siku inayofuata baada ya kumaliza kifungo, ukiondoa msamaha uliopata.
- Sheria haitoi msamaha kwa anayetumikia kifungo cha maisha, anayezuiliwa kwa hiari ya Rais, au aliyefungwa kwa kosa chini ya kifungu cha 296(1) cha Kanuni ya Adhabu (wizi wa kimabavu/unyang'anyi).
- Mwaka 2019 Mahakama Kuu (Ndago dhidi ya Kamishna Mkuu wa Magereza) ilitangaza kifungu 46(1) kuwa kinyume cha Katiba kwa kiwango kinachowanyima msamaha watu waliofungwa chini ya kifungu cha 296(1) cha Kanuni ya Adhabu, na ikamwagiza Kamishna Mkuu atumie uamuzi huu kwa wafungwa wengine walio katika hali hiyo. Kizuizi kwa vifungo vya maisha na kuzuiliwa kwa hiari ya Rais hakikuondolewa.
- Msamaha pia unaweza kuondolewa na Kamishna kwa ajili ya kumrekebisha na kumrejesha mfungwa katika hali njema, au na Waziri wa usalama wa ndani kwa sababu za usalama wa umma au utulivu wa umma.
Inawahusu nani
- Wafungwa waliohukumiwa kifungo cha zaidi ya mwezi mmoja, kwa hukumu moja au hukumu zinazofuatana.
Vyanzo rasmi (3)
- Prisons Act (Cap. 90), Revised Edition 2009, with the Prisons Rules new.kenyalaw.org · ilisomwa 5 Okt 2026
- Prisons Rules (L.N. 60 of 1963) new.kenyalaw.org · ilisomwa 5 Okt 2026
- Brown Tunje Ndago v Commissioner-General of Prisons, Constitutional Petition 28 of 2018, [2019] KEHC 6512 (KLR) new.kenyalaw.org · ilisomwa 5 Okt 2026