Kudai fidia serikali inapochukua ardhi yako kwa lazima
Tume ya Kitaifa ya Ardhi · vyanzo vilisomwa 2 Okt 2026
Ni Tume ya Kitaifa ya Ardhi (NLC) pekee inayoweza kuchukua ardhi kwa lazima, na lazima ilipe fidia ya haki. Hudhuria kikao cha uchunguzi (inquiry) cha NLC ukiwa na hati, kitambulisho, KRA PIN, maelezo ya benki na madai yako kwa maandishi, kisha tia sahihi kukubali au kukataa tuzo ndani ya siku 14.
- Ada
- Hatukuweza kuthibitisha ada kutoka ukurasa rasmi. Iangalie huko kabla ya kulipa.
- Muda
- Miezi 12 hadi 24 kwa mchakato mzima, kutegemea ukubwa wa mradi
- Mwisho
- Kubali au kataa tuzo ndani ya siku 14 baada ya kupokea fomu ya taarifa
- Wapi
- Kwenye kikao cha uchunguzi cha NLC kwa mradi wako; ofisi kuu ya NLC, 316 Upperhill Chambers, 2nd Ngong Avenue, Nairobi (0111042800, info@landcommission.go.ke)
Unachohitaji
- Hati za umiliki wa ardhi: title deed, lease, barua ya mgao au search
- Uthibitisho wa haki yako kwenye ardhi, kama makubaliano ya mauzo, sublease au kibali
- Kitambulisho, KRA PIN na maelezo ya benki
- Madai yako kwa maandishi (fomu ya madai) na ripoti yoyote ya uthamini
Hatua
- Kuwepo wakati wathamini wa NLC wanakagua ardhi, na uhakikishe kila jengo, zao na mti ulioathiriwa umeandikwa.
- Fuatilia Notice of Inquiry kwenye Kenya Gazette. Hudhuria kikao cha uchunguzi na uwasilishe hati za umiliki, kitambulisho na madai yako kwa maandishi.
- NLC hukupa tuzo (award) inayoonyesha kiasi cha fidia utakacholipwa.
- Tia sahihi kwenye fomu ya taarifa kukubali au kukataa tuzo ndani ya siku 14.
- Baada ya ukaguzi, NLC hulipa fidia kwenye akaunti ya benki uliyotoa.
Kumbuka
- Huwezi kujadiliana kiasi. Wathamini wa NLC hukipanga kwa mujibu wa sheria, kwa hivyo hakikisha maendeleo yako na ukubwa wa ardhi vimeandikwa sawasawa.
- Ukikataa tuzo, hatua inayofuata ni Land Acquisition Tribunal, na baadaye Mahakama ya Mazingira na Ardhi.
- Maendeleo yaliyofanywa ndani ya miaka miwili kabla ya notisi ya kuchukua ardhi huenda yasiongeze fidia isipokuwa uthibitishe yalikuwa ya kweli.
Nani anaweza kuomba
- Mtu yeyote, jamii au kampuni ambaye ardhi, nyumba, mazao, biashara au makazi yake yameathiriwa na mradi wa umma (Project Affected Person).
- Wanaoishi kwenye ardhi kwa nia njema, hata bila hati, pia huzingatiwa na kulipwa fidia.
Vyanzo rasmi (2)
- Frequently Asked Questions on Land Governance Handbook (March 2025) landcommission.go.ke · ilisomwa 2 Okt 2026
- Contact landcommission.go.ke · ilisomwa 2 Okt 2026