Makubaliano ya kukiri kosa (plea bargain) ni nini na yanafanyaje kazi?
Sheria ya Utaratibu wa Makosa ya Jinai · vyanzo vilisomwa 4 Okt 2026
Baada ya kushtakiwa na kabla ya hukumu, wewe na mwendesha mashtaka mnaweza kukubaliana kwa maandishi kwamba utakiri kosa dogo zaidi au mashtaka mengine yaondolewe, jambo linaloweza kujumuisha kumlipa mwathiriwa fidia. Kabla ya kuyarekodi, mahakama lazima ihakikishe chini ya kiapo kwamba unaelewa haki unazoacha, ikiwemo kesi kamili na rufaa nyingi, na makubaliano haya hayaruhusiwi kwa makosa ya kingono.
- Wapi
- Kupitia mwendesha mashtaka (ODPP) anayeshughulikia kesi yako, kisha mahakama inayosikiliza kesi
Hatua
- Wewe, wakili wako au mwendesha mashtaka mnaweza kupendekeza makubaliano. Mahakama huarifiwa kwamba mnajadiliana, lakini haishiriki katika mazungumzo.
- Kabla ya kukubaliana, mwendesha mashtaka hushauriana na afisa mpelelezi na, isipokuwa hali hairuhusu, humpa mwathiriwa nafasi ya kutoa maoni. Waathiriwa wana haki ya kutoa maoni yao katika majadiliano yoyote ya kukiri kosa.
- Makubaliano lazima yawe kwa maandishi, uelezwe kwa lugha unayoielewa, yaeleze ukweli na masharti kikamilifu, na yatiwe sahihi na mwendesha mashtaka na wewe au wakili wako.
- Mahakamani unawekwa chini ya kiapo na jaji au hakimu anahakikisha unaelewa haki unazoacha na kwamba ulikubali kwa hiari. Mahakama ikikubali, inakutia hatiani kisha inaamua adhabu.
Kumbuka
- Makubaliano ya kukiri kosa hayahusu makosa chini ya Sheria ya Makosa ya Kingono, wala mauaji ya halaiki, uhalifu wa kivita na uhalifu dhidi ya ubinadamu.
- Ukishahukumiwa kwa makubaliano ya kukiri kosa, unaweza kukata rufaa tu kuhusu ukubwa au uhalali wa adhabu.
- Unaweza kuondoa ukiri wako wa kosa chini ya makubaliano kwa sababu yoyote kabla mahakama haijaukubali. Baada ya mahakama kukutia hatiani lakini kabla ya adhabu, unaweza kuuondoa tu ukionyesha sababu ya haki na ya kuridhisha.
Inawahusu nani
- Mtu aliyeshtakiwa, wakati wowote kabla ya hukumu.
- Makubaliano yanaweza kupunguza shtaka hadi kosa dogo lililomo ndani yake, au kuondoa au kusimamisha mashtaka mengine, na yanaweza kujumuisha kulipa fidia.
- Waathiriwa wa kosa wana haki ya kutoa maoni yao katika majadiliano yoyote ya kukiri kosa.
Vyanzo rasmi (2)
- Criminal Procedure Code (Cap. 75) new.kenyalaw.org · ilisomwa 4 Okt 2026
- Victim Protection Act, No. 17 of 2014 probation.go.ke · ilisomwa 3 Okt 2026