Ramani za ujenzi na kaunti: muda, rufaa na notisi za kubomoa
Sheria ya Mipango ya Maeneo na Matumizi ya Ardhi · vyanzo vilisomwa 4 Okt 2026
Unahitaji kibali cha maendeleo (development permission) cha kaunti kabla ya kujenga, kubadilisha matumizi au kugawa ardhi. Kaunti isipojibu kwa maandishi ndani ya siku 60, kibali huchukuliwa kuwa kimetolewa; ikikataa, lazima itoe sababu kwa maandishi na unaweza kukata rufaa kwa Kamati ya Uhusiano ya Mipango ya Ardhi ya Kaunti ndani ya siku 14.
- Muda
- Kaunti inapaswa kujibu kwa maandishi ndani ya siku 60. Isipojibu, kibali huchukuliwa kuwa kimetolewa.
- Mwisho
- Siku 14 tangu uamuzi wa kaunti kukata rufaa kwa Kamati ya Uhusiano.
- Mwisho
- Siku 14 tangu kupewa notisi ya utekelezaji kukata rufaa.
- Wapi
- Ofisi ya mipango ya kaunti yako; rufaa kwa Kamati ya Uhusiano ya Mipango na Matumizi ya Ardhi ya Kaunti, kisha Mahakama ya Mazingira na Ardhi
Hatua
- Omba kwa mjumbe wa kamati kuu ya kaunti anayesimamia mipango kwa fomu iliyowekwa na ulipe ada zilizowekwa.
- Kaunti ikikataa, lazima ieleze sababu za kukataa kwa maandishi.
- Kata rufaa kwa Kamati ya Uhusiano ya Mipango na Matumizi ya Ardhi ya Kaunti ndani ya siku 14 tangu uamuzi. Kamati lazima iamue ndani ya siku 14 tangu rufaa kuwasilishwa.
- Ukiwa bado hujaridhika na uamuzi wa kamati, kata rufaa kwa Mahakama ya Mazingira na Ardhi.
- Ukipewa notisi ya utekelezaji (enforcement notice), kata rufaa kwa Kamati ya Uhusiano ndani ya siku 14 tangu kupewa; lazima iamue ndani ya siku 30.
Kumbuka
- Kujenga bila kibali cha maendeleo ni kosa: faini ya hadi KSh 500,000, kifungo cha hadi miezi 2, au vyote viwili.
- Baada ya Kamati ya Uhusiano kuamua kuhusu notisi ya utekelezaji, rufaa zaidi mahakamani ni kwa hoja ya kisheria tu.
- Kibali cha kaunti hakiondoi sheria nyingine; maendeleo lazima bado yatii sheria hizo.
- Ukijenga bila kibali, kaunti lazima ikuamuru urejeshe ardhi katika hali yake ya awali, kwa kadiri inavyowezekana, ndani ya siku 90.
- Usiporejesha ardhi, kaunti inaweza kufanya kazi hiyo yenyewe na kukudai gharama.
- Kukataa kutii notisi ya utekelezaji ni kosa jingine: faini ya hadi KSh 500,000, kifungo cha hadi miezi 2, au vyote viwili.
Inawahusu nani
- Mtu yeyote anayetaka kufanya maendeleo (ujenzi, kubadilisha matumizi, kugawa ardhi) katika kaunti.
- Kama wewe si mmiliki aliyesajiliwa, unahitaji idhini ya maandishi ya mmiliki ili kuomba.
- Waombaji na wahusika wasioridhika na uamuzi wa kaunti wanaweza kukata rufaa.
Vyanzo rasmi (2)
- Physical and Land Use Planning Act (No. 13 of 2019, Cap. 303) new.kenyalaw.org · ilisomwa 2 Okt 2026
- Physical and Land Use Planning Act, No. 13 of 2019 (Kenya Law edition) landcommission.go.ke · ilisomwa 4 Okt 2026