Uchaguzi mdogo Kenya: hufanyika lini na nani hupiga kura
Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka; Katiba ya Kenya; Sheria ya Uchaguzi, 2011 · vyanzo vilisomwa 4 Okt 2026
Uchaguzi mdogo hujaza kiti cha kuchaguliwa kinachobaki wazi kati ya chaguzi kuu. Kwa Mbunge au Seneta lazima ufanyike ndani ya siku 90 tangu kiti kiwe wazi, na ni wapiga kura waliosajiliwa katika eneobunge, kaunti au wadi hiyo pekee wanaoweza kupiga kura.
- Muda
- Ndani ya siku 90 tangu kiti cha Mbunge au Seneta kiwe wazi.
- Wapi
- Kituo chako cha kawaida cha kupigia kura katika eneobunge, kaunti au wadi yenye uchaguzi mdogo. Matangazo na matokeo yako kwenye iebc.or.ke (kurasa za By-elections na Gazette Notices).
Hatua
- Kiti cha Mbunge au Seneta kikibaki wazi, Spika lazima aiarifu IEBC kwa maandishi ndani ya siku 21. Kwa kiti cha MCA, Spika wa bunge la kaunti hufanya vivyo hivyo.
- IEBC huchapisha tangazo lenye siku ya uteuzi na siku ya kupiga kura. Kura lazima ipigwe angalau siku 21 baada ya uteuzi.
- Uchaguzi mdogo wa Mbunge, Mwakilishi wa Wanawake au Seneta aliyechaguliwa lazima ufanyike ndani ya siku 90 tangu kiti kiwe wazi. Piga kura katika kituo chako cha kawaida katika eneo hilo.
- Mgombea mwenye kura nyingi zaidi hushinda, na IEBC huchapisha washindi kwenye Gazeti Rasmi la Kenya, kama ilivyofanya kwa chaguzi ndogo za tarehe 14 Mei 2026.
Kumbuka
- Hakuna uchaguzi mdogo kwa kiti kinachobaki wazi katika miezi mitatu kabla ya uchaguzi mkuu.
- Usajili wa wapiga kura na uhamisho husimama katika eneo hilo tangu siku kiti kinapotangazwa wazi hadi uchaguzi mdogo. Jiandikishe au hamisha mapema ukitaka kupiga kura.
- Kiti cha gavana kwa kawaida hakina uchaguzi mdogo: naibu gavana huchukua nafasi kwa muda uliobaki. Ni pale tu nafasi zote mbili ziko wazi ndipo uchaguzi hufanyika, ndani ya siku 60.
Inawahusu nani
- Wapiga kura waliosajiliwa katika eneobunge, kaunti au wadi ambapo kiti kiko wazi pekee. Kila kiti huchaguliwa na wapiga kura waliosajiliwa wa eneo hilo.
Vyanzo rasmi (4)
- Constitution of Kenya, 2010 parliament.go.ke · ilisomwa 4 Okt 2026
- Elections Act, No. 24 of 2011 (Revised Edition 2019) iebc.or.ke · ilisomwa 4 Okt 2026
- Gazette Notice No. 7394 of 2026: Declaration of Persons Elected in the By-Elections held on 14 May 2026 iebc.or.ke · ilisomwa 4 Okt 2026
- By-elections (downloads) iebc.or.ke · ilisomwa 4 Okt 2026