Ask Gava
← Ardhi na nyumba

Mwenye nyumba anaweza kumfukuza mpangaji lini chini ya Sheria ya Kudhibiti Kodi?

Sheria ya Udhibiti wa Kodi ya Nyumba · vyanzo vilisomwa 5 Okt 2026

Kwa nyumba zilizo chini ya Sheria ya Kudhibiti Kodi (kodi ya kawaida ya KSh 2,500 kwa mwezi au chini), mwenye nyumba hawezi kuchukua nyumba au kukufukuza bila amri ya Tribunal kwa sababu iliyoorodheshwa na Sheria, kama kodi kutolipwa au sharti kuvunjwa, usumbufu au matumizi haramu, kupangisha wengine bila idhini ya maandishi, kuhitaji nyumba kwa familia yake (notisi ya miezi 12) au kujenga upya (notisi ya maandishi ya miezi 6). Kwa sababu nyingi Tribunal lazima pia ione ni haki kufukuza, na notisi ya kuhama lazima iwe ya maandishi na angalau mwezi mmoja.

Mwisho
Kata rufaa dhidi ya amri ya Tribunal ndani ya siku 30.
Wapi
Tribunal ya Kudhibiti Kodi (tribunal za Mahakama); rufaa kwa Mahakama ya Mazingira na Ardhi.
Nenda kwenye tovuti rasmi

Hatua

  1. Mizozo ya nyumba ya kupanga chini ya Sheria hii hupelekwa Tribunal ya Kudhibiti Kodi (majengo ya biashara huenda BPRT).
  2. Mwenye nyumba akijaribu kukufukuza, Tribunal inaweza kuamuru urudishe nyumba tu kwa mojawapo ya sababu za kifungu cha 14.
  3. Usipokubaliana na uamuzi wa Tribunal, unaweza kukata rufaa katika Mahakama ya Mazingira na Ardhi ndani ya siku 30.

Kumbuka

  • Kwa sababu kama kodi kutolipwa, usumbufu au kupangisha wengine, kuthibitisha sababu hakutoshi: Tribunal lazima pia ione kufukuza ni haki.
  • Notisi ya kuhama lazima iwe ya maandishi na angalau mwezi mmoja ikiishia mwisho wa mwezi wa upangaji, lakini Tribunal haitaikataa kwa sababu ya makosa madogo ya kiufundi.
  • Sababu nyingine ya kufukuzwa: Mpangaji alitoa notisi ya kuhama na, kwa kuitegemea, mwenye nyumba akakubali kuiuza au kuipangisha kwa mtu mwingine.
  • Sababu nyingine ya kufukuzwa: Mpangaji alipangisha nyumba yote au sehemu yake kwa kodi zaidi ya inayoruhusiwa na Sheria.
  • Sababu nyingine ya kufukuzwa: Nyumba inahitajika kwa haki na mamlaka ya serikali ya mtaa au shirika la umma kwa majukumu yake ya kisheria, au kwa manufaa ya umma. Ikipangishwa tena baada ya kazi, mpangaji aliyeondolewa hupewa nafasi ya kwanza.
  • Sababu nyingine ya kufukuzwa: Mwenye nyumba aliwahi kuishi katika nyumba hiyo, anaihitaji kwa haki kama makazi yake, ya mke wake au watoto wake wadogo, na alitoa notisi iliyo kwenye mkataba au, bila mkataba, notisi ya miezi 3 ya kuhama.
  • Sababu nyingine ya kufukuzwa: Mpangaji au mke/mume wake anamiliki nyumba nyingine isiyo chini ya Sheria hii, na mwenye nyumba alitoa notisi ya miezi 12 ya kuhama pamoja na nafasi (ya kuchukuliwa ndani ya miezi 6) ya upangaji wa miaka 3 kwa kodi itakayowekwa na Tribunal msipokubaliana.
  • Sababu nyingine ya kufukuzwa: Mwenye nyumba aliipangisha nyumba kwa muda maalum kwa idhini ya Tribunal na anaihitaji mwisho wa muda huo kwa ajili yake, mke wake au watoto wake wadogo, au mfanyakazi wake wa kudumu.
  • Sababu nyingine ya kufukuzwa: Nyumba ina watu wengi kupita kiasi, au kwa sababu yoyote ni hatari kwa jengo au majirani.
  • Sababu nyingine ya kufukuzwa: Mpangaji wa awali aliyeondolewa kinyume cha sheria anaomba kurudishiwa nyumba. Wewe hufanywa mhusika katika kesi, na ukilazimika kuondoka Tribunal inaweza kuamuru mwenye nyumba akulipe fidia.

Inawahusu nani

  • Wapangaji wa nyumba zenye kodi ya kawaida ya KSh 2,500 kwa mwezi au chini. Nyumba zilizo juu ya hapo haziko chini ya Sheria hii.
Vyanzo rasmi (2)
  1. Rent Restriction Act (Cap. 296), version of 31 December 2022 new.kenyalaw.org · ilisomwa 5 Okt 2026
  2. Tribunals: Frequently Asked Questions tribunals.judiciary.go.ke · ilisomwa 3 Okt 2026

Je, hili limesaidia?

Shiriki kwenye WhatsApp · Ripoti kosa

Usiweke nambari ya kitambulisho wala PIN ya KRA. Tukiziona, tunazifuta.