Ushuru wa bidhaa (excise duty) ni nini, na kwa nini unatozwa kwenye pesa za simu na kamari
Sheria ya Ushuru wa Bidhaa, 2015; Mamlaka ya Mapato ya Kenya · vyanzo vilisomwa 5 Okt 2026
Ushuru wa bidhaa (excise duty) ni kodi kwa bidhaa na huduma maalum zinazotengenezwa au kuingizwa Kenya, kama pombe, sigara, mafuta, muda wa maongezi na data, ada za pesa za simu na benki, na kamari. Kwenye pesa za simu unatozwa kwenye ada ya kutuma, si pesa unazotuma, na kwenye kamari kwenye kiasi kinachowekwa kubeti. Viwango viko kwenye Jedwali la Kwanza la Sheria na hubadilika kupitia Sheria za Fedha.
- Wapi
- Hukusanywa na KRA kutoka kwa watengenezaji, waagizaji na watoa huduma; viwango viko kwenye Sheria ya Ushuru wa Bidhaa
Hatua
- Kujua kiwango cha sasa kwa kitu fulani, angalia Jedwali la Kwanza la Sheria ya Ushuru wa Bidhaa, kama ilivyobadilishwa na Sheria ya Fedha ya karibuni. KRA huchapisha zote mbili.
- Unanunua pombe, sigara au bidhaa nyingine zenye stempu? Tumia programu ya KRA ya Soma Label kuhakikisha stempu ya excise ni halali.
Kumbuka
- Kwa pesa za simu, ushuru uko kwenye ada anayokutoza mtoa huduma kutuma, si kiasi unachotuma.
- Viwango vinaweza kubadilika katikati ya mwaka: Waziri wa Fedha anaweza kupandisha au kushusha kiwango hadi 10% kupitia agizo la Gazeti, mbali na mabadiliko ya Sheria za Fedha.
- Kwenye kamari, tangu 1 Julai 2026 ushuru unatozwa kwenye kiasi kinachowekwa kwa ajili ya kubeti, na sasa unahusu pia mbio za farasi.
Inawahusu nani
- Watengenezaji wenye leseni, waagizaji na watoa huduma wenye leseni, wanaoukusanya kupitia bei unayolipa
Vyanzo rasmi (3)
- Finance Act, 2026 (No. 19 of 2026) kra.go.ke · ilisomwa 3 Okt 2026
- Excise Duty (Taxation for Companies & Partnerships) kra.go.ke · ilisomwa 3 Okt 2026
- Excise Duty Act (Cap. 472), version of 1 July 2025 new.kenyalaw.org · ilisomwa 5 Okt 2026