Ushuru wa mazao wa kaunti (cess): maana yake, viwango na jinsi ya kulipa
Serikali za Kaunti · vyanzo vilisomwa 4 Okt 2026
Cess ni ushuru wa kaunti kwa mazao kama mahindi, viazi, majani ya chai, mchanga au mbao, unaowekwa kwenye Sheria ya Fedha ya kila kaunti na kulipwa kwa kaunti. Kwa mfano Bomet, ni KSh 30 kwa kila gunia la mahindi, viazi, maharagwe, majani ya chai, kabichi au sukuma wiki.
- Ada
- KSh 30Bomet: mahindi, viazi, maharagwe, majani ya chai, kabichi au sukuma wiki (kwa gunia)KSh 50Bomet: maharagwe yaliyothibitishwa (kwa kilo)KSh 60Bomet: parachichi (kwa kila mche)KSh 150Ushuru wa mazao (cess) wa Bomet: pick-up (kwa siku)KSh 200Ushuru wa mazao (cess) wa Bomet: canter (kwa siku)KSh 300Ushuru wa mazao (cess) wa Bomet: lori au trela (kwa siku)
- Wapi
- Hulipwa kwa ofisi ya mapato ya serikali ya kaunti yako au mfumo wake wa malipo mtandaoni. Bomet: huduma za mtandaoni kwenye bomet.go.ke na mfumo wa BometPay (bometpay.go.ke).
Hatua
- Angalia Sheria ya Fedha ya sasa ya kaunti yako: cess inatozwa tu kwa bidhaa zilizoorodheshwa humo, kwa viwango vilivyowekwa.
- Kokotoa unachodaiwa. Bomet, gunia la mahindi, viazi, maharagwe, majani ya chai, kabichi au sukuma wiki ni KSh 30.
- Lipa kaunti moja kwa moja, si kwa mtu wa kati. Bomet inaorodhesha Cess kwenye huduma zake za mtandaoni na inapokea malipo ya kaunti kupitia mfumo wa BometPay.
Kumbuka
- Viwango vinatofautiana kati ya kaunti. Viwango vya Bomet vinatumika ndani ya Kaunti ya Bomet pekee.
- Bomet, wauzaji wa majani mabichi ya chai wanaoyapeleka nje ya kaunti pia wanahitaji kibali cha usafiri cha KSh 30 kwa kila gunia.
- Cess si ya mazao pekee: Bomet pia inatoza cess ya machimbo (mawe, mchanga, kokoto, murram) kwa kila safari.
Inawahusu nani
- Yeyote anayeshughulika na au kusafirisha bidhaa ambazo Sheria ya Fedha ya kaunti inaziorodhesha kulipiwa cess (Bomet inaorodhesha mazao ya shambani, bidhaa za machimbo na mazao ya misitu).
Vyanzo rasmi (3)
- The Bomet County Finance Act, 2024 (No. 3 of 2024) bomet.go.ke · ilisomwa 4 Okt 2026
- E-Services bomet.go.ke · ilisomwa 4 Okt 2026
- BometPay customer portal bometpay.go.ke · ilisomwa 4 Okt 2026