Je, kaunti inaweza kupiga mnada ardhi yako kwa ushuru wa ardhi (land rates) usiolipwa?
Sheria ya Kitaifa ya Ukadiriaji wa Kodi ya Ardhi · vyanzo vilisomwa 3 Okt 2026
Ndiyo, kama hatua ya mwisho. Usipolipa, kaunti inaweza kukupa barua ya madai ya kulipa ndani ya siku 60; baada ya hapo inaweza kutoza adhabu kwa kiwango cha Benki Kuu, kukushtaki, kusajili deni (charge) kwenye ardhi, kukusanya kodi kutoka kwa wapangaji wako, au kupiga mnada mali hiyo kwa bei ya soko ya sasa.
- Ada
- KSh 10,000Pingamizi dhidi ya rasimu ya orodha ya thamani (hairudishwi, angalau KSh 10,000)
- Mwisho
- Siku 60 baada ya kupewa barua ya madai kulipa.
- Mwisho
- Siku 45 tangu tangazo la rasimu ya orodha ya thamani kuweka pingamizi.
- Mwisho
- Ombi la kupunguziwa: kabla ya tarehe ya kulipa au ndani ya siku 14 baada yake.
- Wapi
- Ofisi ya mapato au ya thamani ya serikali ya kaunti yako; pingamizi huenda kwa waziri wa kaunti (CEC), kisha Bodi ya Thamani ya Kaunti, Baraza la Kitaifa la Ushuru wa Ardhi na Mahakama ya Mazingira na Ardhi
Hatua
- Ukipokea barua ya madai, lipa ndani ya siku 60 ulizopewa, au zungumza na kaunti kuhusu kiasi hicho.
- Huwezi kulipa? Omba kaunti ikupunguzie (remission) ushuru wote au sehemu yake kabla ya tarehe ya kulipa au ndani ya siku 14 baada yake.
- Hukubaliani na thamani ya mali yako? Weka pingamizi kwa waziri wa kaunti (CEC) ndani ya siku 45 tangu tangazo la rasimu ya orodha ya thamani.
- Bodi ya Thamani ya Kaunti husikiliza kwanza pingamizi na migogoro ya ushuru na utekelezaji wake. Usiporidhika na uamuzi wake, kata rufaa kwa Baraza la Kitaifa la Ushuru wa Ardhi (National Rating Tribunal).
- Uamuzi wa Baraza unaweza kukatiwa rufaa katika Mahakama ya Mazingira na Ardhi.
Kumbuka
- Riba yoyote ya kawaida ambayo kaunti inatoza kwenye ushuru wa ardhi haiwezi kuzidi kiwango cha sasa cha Benki Kuu.
- Kuweka pingamizi dhidi ya orodha ya thamani kunagharimu ada isiyorudishwa ya angalau KSh 10,000, na lazima kwanza uwasilishe notisi ya nia ya kupinga ikieleza sababu zako.
- Kila kaunti huweka utaratibu kamili wa utekelezaji (pamoja na mnada) katika sheria yake, kwa hivyo angalia sheria za kaunti yako.
Inawahusu nani
- Mmiliki yeyote anayestahili kulipa ushuru wa ardhi ambaye hajalipa ushuru au riba kwa wakati.
- Mtu yeyote asiyeridhika na rasimu ya orodha ya thamani (mali kuwekwa au kuachwa, au thamani yake) anaweza kuweka pingamizi.
Vyanzo rasmi (2)
- National Rating Act (No. 15 of 2024) new.kenyalaw.org · ilisomwa 3 Okt 2026
- The National Rating Act, 2024 (Kenya Gazette Supplement No. 218, Acts No. 15) nakuru.go.ke · ilisomwa 3 Okt 2026